Chuyện về Trưởng bản Quỳnh Nhất

KTNT – Lặn lội hơn 70km đường đèo, cuối cùng chúng tôi cũng đến được nhà trưởng bản Quỳnh Nhất ở bản A Bung, xã Nhâm (A Lưới, Thừa Thiên – Huế) khi mặt trời đã khuất núi. Trong âm thanh của tiếng mưa đêm rỉ rả nơi đại ngàn, những cánh rừng càphê như đôi tay rắn rỏi che chở cho buôn làng. Gần 15 năm trước, Trưởng bản Quỳnh Nhất đã mang cây càphê lên miền “ngược gió” A Lưới. Và từ đó, cái đói, cái nghèo của đồng bào Tà Ôi nơi đây dần lùi xa.

Khai hoang vùng “rốn da cam”

Chỉ tay về hướng núi trong mịt mùng mưa đêm, từng dòng ký ức ùa về trong đôi mắt tinh sáng lạ, Trưởng bản Quỳnh Nhất kể: “Trước giải phóng, đồng bào Tà Ôi, Pa Cô sống sát biên giới vẫn du canh du cư, đốt nương làm rẫy theo tập quán ngàn đời. Khi nương rẫy này bạc màu thì đến vùng khác đốt rừng làm nương rẫy khác. Hạt lúa, bắp gieo trên những triền đồi cứ héo quắt, thu hoạch không được là bao nên cái đói, cái nghèo cứ đeo đẳng mãi”.

Là người con của bản, cũng là một người lính Cụ Hồ, không thể nhìn đồng bào mình cứ quay quắt trong cái vòng luẩn quẩn của đói nghèo, mê muội, tôi quyết đi tìm vùng đất mới để đưa lên bản về đây định cư. Hàng ngày, sau những buổi theo bà con lên nương rẫy, tôi lại mang rựa đi đến những vùng đất bằng phẳng để chọn “sinh phần” cho bản làng. Ròng rã mấy tháng trời tôi cũng chọn được vùng đất A Ló, nơi có con suối Hê Lơ chảy vắt qua chân đồi, Trưởng bản Quỳnh Nhất kể. Tiếp đó là “chiến dịch” khai hoang vùng đất mới. Nhát cuốc bổ đầu tiên xuống vùng đất A Ló khiến ông và trai bản giật mình. Mặt đất còn lắm bom đạn, cây cối xơ xác vì chất độc da cam. Những ngày đầu giữa chiến địa xưa ông và dân bản thiếu thốn trăm bề. Hết đạn bom là sự rình rập của chất điôxin còn ngấm trong đất. Vật lộn với muôn vàn khó khăn, nguy hiểm trong một thời gian dài, thành quả đầu tiên chỉ là một ruộng khoai lang mọc lên giữa “tử địa”. Nhưng với ý chí và quyết tâm phủ xanh “rốn da cam”, Quỳnh Nhất đã khiến dân bản phải ngạc nhiên. Bởi ông biết rằng, đất sẽ không phụ công người. Rồi những ruộng ngô, khoai, lúa mọc lên đã giải quyết phần nào cái đói triền miên của bà con.

Buổi đầu về vùng đất mới, cái lán nhỏ bên con suối Hê Lơ là ngôi nhà chung của đại gia đình Tà Ôi giữa bạt ngàn hoang vu A Ló. Sau vài năm, nhiều hộ dân lần lượt đưa nhau về định cư ở A Ló. Đến năm 1995, trên bản đồ địa chính huyện và tỉnh đã xuất hiện tên bản A Bung, bụng dạ bà con vui lắm. Đó chính là nhờ công lớn của Trưởng bản Quỳnh Nhất sau bao tháng năm đánh cược mạng sống của mình giữa vùng “tử địa” và đấu tranh với biết bao tư tưởng lạc hậu, cổ hủ.


Mang càphê lên đại ngàn

Không dừng lại ở việc khai hoang, chọn đất để định cư cho dân bản A Bung, Quỳnh Nhất còn là người đầu tiên mang cây càphê lên với đại ngàn. Năm 1997, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện A Lưới có chính sách đầu tư cho xã Nhâm trồng cây càphê xoá đói giảm nghèo. Nghe có cây trồng mới, dân bản chưa tin nên không ai dám trồng thử. Ông Quỳnh Thiết, người dân sống lâu năm ở A Bung nhớ lại: “Khi cán bộ mang cây càphê về, dân bản có biết cây nớ là cây chi, trồng để mần chi mô. Bà con lo lắm, không dám trồng vì sợ không có cái ăn”. Đến khi thấy Trưởng bản Quỳnh Nhất nhận 300 gốc về trồng xen với cây sắn, dân bản mới tạm tin. Sau bao năm chăm bón, càphê bắt đầu cho thu hoạch, lãi gần 10 triệu đồng. Đối với bà con A Bung, kể cả già Nhất, chưa bao giờ ông cầm trong tay số tiền lớn như vậy. Nhờ biết chữ từ hồi đi bộ đội ông đã không ngừng tìm tòi, học hỏi thêm kiến thức, kinh nghiệm từ sách báo để nhân rộng mô hình trồng càphê cho bà con A Bung. Chẳng bao lâu, những vườn càphê xanh tốt mọc lên san sát trên triền đồi với hàng trăm hộ dân tham gia. Ông Nhất nhiệt tình chỉ việc, hướng dẫn kỹ thuật, phương pháp chữa bệnh trên càphê cho từng hộ. Quỳnh Nhất cho biết: “Trồng càphê, chỉ cần cái công chăm sóc, bón phân đúng kỹ thuật, cứ 1ha sẽ thu về 10 – 15 tấn, lãi khoảng 40 triệu đồng”.

Nhờ cây càphê, đời sống đồng bào Tà Ôi nơi đại ngàn A Bung đã thay đổi hẳn. Khi kinh tế ổn định, già Nhất lại vận động bà con mở đường vào bản để thuận lợi cho xe vào ra mua nông, lâm sản, khuyến khích con em đến trường để học lấy cái chữ xua đi đói nghèo.

Phan Duy

Bài viết liên quan

Thêm bình luận