Bắc Giang mùa vải chín

Giữa trưa nắng hè chói chang, tiếng chim tu hú bên sông như nhắc nhở: Mùa vải thiều lại về trên đất Bắc Giang. Mùa vải đem hy vọng, ấm no, làm náo nức, rộn rã khắp bản làng từ vùng cao Sơn Động đến các huyện miền núi Lục Ngạn, Lục Yên, Yên Thế, Lạng Giang…

Nhắc đến vải thiều Bắc Giang người ta nghĩ ngay đến đất Lục Ngạn. Những năm 60 của thế kỷ XX, cây vải từ Thanh Hà (Hải Dương) đã theo chân những cư dân đi xây dựng vùng kinh tế mới đến Lục Ngạn. Từ đó, vải thiều nhanh chóng phát triển thành vùng rộng lớn trên 20.000ha. Đất sỏi khô cằn, khí hậu miền núi Lục Ngạn lại hợp với cây vải thiều, cho màu sắc, chất lượng quả vải chẳng kém gì Thanh Hà. Từ Lục Ngạn, cây vải thiều phát triển sang các huyện miền núi, trung du của tỉnh. Đến nay, diện tích vải thiều của Bắc Giang đã lên tới 40.000ha.

Vụ vải sớm mới bắt đầu thu hoạch, ai đó có dịp đến Bắc Giang thời điểm này đều bị cuốn hút vào không khí tấp nập của mùa thu hoạch và tiêu thụ vải. Trên các tuyến đường tỉnh lộ, quốc lộ từ thành phố đi các huyện, xe ôtô đủ các loại, xe công nông, xe máy, xe đạp đầy ắp vải chở đi các hướng. Hôm chúng tôi đến “thủ phủ” vải thiều Lục Ngạn, trên đoạn đường dài 40km có tới hơn 10 tụ điểm thu mua vải. Ghé vào một tụ điểm thu mua ở Phượng Sơn, nhìn những đống vải chất cao, tôi hỏi một bác đang đứng cạnh xe vải:

– Năm nay vải nhà bác thu hoạch có khá không? Bán ra có được không?

– Vải thì được mùa đấy nhưng vải sớm năm nay rẻ quá, chỉ 2.000-2.500 đồng/kg. Thuê người hái hết một nửa tiền rồi – bác nông dân trả lời.

Vải sớm đẹp giá như vậy, còn loại nhỏ màu sắc kém chỉ trên 1.000 đồng/kg. Quy luật cung, cầu thật khắc nghiệt, người nông dân vùng vải mừng được mùa cũng đồng thời với nỗi lo rớt giá. Trong buổi làm việc với chúng tôi, ông Tống Ngọc Bắc, Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn, cho biết: “Tình trạng được mùa, rớt giá là thực trạng diễn ra nhiều năm nay. Nguyên nhân một phần do sản xuất còn phân tán, việc áp dụng kỹ thuật chăm bón, thu hái, chế biến, đóng gói bao bì, bảo quản sau thu hoạch còn tuỳ tiện, chưa đồng bộ, dẫn đến chất lượng hàng hóa không ổn định. Vải thiều Lục Ngạn đã có gần chục năm nay nhưng chưa khẳng định được thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước”.

Có thể bạn quan tâm bài viết ”Nông nghiệp là gì?

Trong thời gian công tác ở Lục Ngạn, tôi được biết Hội Làm vườn và Hội Nông dân huyện đang tuyên truyền, vận động chọn 300 hộ với diện tích 150ha xây dựng nhãn hiệu “Vải thiều an toàn”. Các gia đình này phải thực hiện đúng quy trình kỹ thuật và khâu chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch, đóng gói, bảo quản, tiêu thụ theo địa chỉ. Hội đã ký cam kết với từng gia đình và theo dõi, khi thu hoạch đúng quy định mới cấp nhãn mác đầy đủ thông tin (địa chỉ sản phẩm, ngày thu hái, ngày đóng gói, theo đúng quy định đã được Cục Sở hữu trí tuệ đăng ký nhãn mác hàng hóa số: 62801 cấp theo Quyết định A4930/QĐ). Theo ông Lê Xuân Hoà, Phó chủ tịch Hội Làm vườn Lục Ngạn: “Những hộ sản xuất “Vải thiều an toàn” được tạo điều kiện ký hợp đồng nhập hàng cho các siêu thị, đây là bước tập dượt cho nông dân và các chủ trang trại làm quen với quy trình sản xuất hàng hoá có chất lượng cao, bảo vệ và giữ vững uy tín của vải Lục Ngạn; tiến tới xây dựng thương hiệu “Vải thiều Lục Ngạn” có uy tín, đủ sức cạnh tranh trên thị trường”.

Trên đường về, chúng tôi ghé thăm Công ty chế biến hoa quả xuất khẩu, là đơn vị công nghiệp chế biến nông sản lớn nhất ở Lục Ngạn. Ông Kết, Giám đốc công ty đưa chúng tôi đi thăm xưởng sản xuất. So với trước đây, trang thiết bị đã đổi mới nhiều. Bên cạnh “núi” vải là máy bóc vỏ đang được lắp đặt, điều chỉnh, sớm đưa vào vận hành. Ông Kết cho biết: “Vào thời vụ, công ty thiếu lao động trầm trọng, chúng tôi đã phải đàm phán “mượn” hàng trăm lao động của một doanh nghiệp ở Đình Trám”. Mới đầu vụ, công ty đã có trên 500 lao động làm việc liên tục. Vụ vải này công ty ký hợp đồng xuất khẩu 1.100 tấn sản phẩm gồm: vải hộp, nước vải ép, vải đông lạnh cho thị trường Mỹ, Pháp, Hàn Quốc. Với 1.100 tấn thành phẩm, công ty mới tiêu thụ được 5.000-6.000 tấn vải tươi, so với sản lượng 20.000 tấn vải của xã Quý Sơn thật sự chưa đáng là bao. Rõ ràng thời vụ thu hoạch vải thiều chỉ gói gọn trong một tháng đã trở thành rào cản đối với việc phát triển, mở rộng cơ sở công nghiệp chế biến vải thiều.

Vụ thu hoạch vải chính vụ đang đến, người nông dân trồng vải ở Lục Ngạn và các huyện khác đã chắc chắn có một vụ vải bội thu. Hành lang pháp lý đảm bảo an toàn, thuận lợi cho việc tiêu thụ vải đã được chính quyền các cấp triển khai đồng bộ. Dù vẫn gặp điệp khúc “được mùa mất giá” nhưng vải thiều vẫn là cây xoá đói, giảm nghèo, giúp nhiều hộ nông dân miền núi, trung du tỉnh Bắc Giang trở nên giàu có.

Hoàng Tiến

Bài viết liên quan

Thêm bình luận