Nhân biết bệnh đầu đen ở gà và cách chữa

Bệnh đầu đen ở gà là một bệnh nguy hiểm có khả năng làm chết đàn gà và ảnh hưởng đến các gia cầm khác. Bệnh tác động kinh tế đáng kể nếu không xử lý kịp thời.

Bệnh đầu đen ở gà hay còn được gọi là bệnh nấm histomoniasis, là một bệnh ký sinh trùng được tìm thấy trên gia cầm. Do ký sinh trùng đơn bào kỵ khí, Histomonas meleagridis gây ra . Bệnh được đặc trưng bởi sự hoại tử từ niêm mạc manh tràng đến xuyên màng cứng với sự hình thành của các nhân quang.

Mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng phụ thuộc liều lượng lây nhiễm và ảnh hưởng của vi khuẩn trong manh tràng của gà (Escherichia coli, Clostridium perfringens).

Vòng đời bệnh

Bệnh đầu đen ở gà có một vòng đời phức tạp. Vật chủ trung gian đó là giun chứa mầm bệnh- thường liên quan đến việc truyền bệnh.

Khi con gà ăn phải giun mang mầm bệnh đầu đen, hoặc ấu trùng hoặc trứng của chúng, mầm bệnh sẽ theo đường tiêu hóa xâm nhập vào hệ tiêu hóa của gà.

Mầm bệnh đầu đen sau đó xâm nhập vào manh tràng của gà và sinh sôi. Mầm bệnh đầu đen cũng có thể rời ruột qua máu hoặc qua thành ruột, gây tổn thương gan.

Khi ký sinh trùng gây bệnh đầu đen ở trong ruột, chúng sẽ sinh sản ra các trứng. Trứng giun được gà bài tiết ra ngoài và có thể lây nhiễm sang các con gà khác trong đàn.

Các vị trí bị tổn thương do bệnh đầu đen

Các tổn thương chính của bệnh đầu đen ở gà phát triển ở manh tràng và gan. Ban đầu quan sát thấy tổn thương ở manh tràng. Sau khi xâm nhập mô bởi mầm bệnh, thành manh tràng trở nên dày lên và sung huyết.

Dịch rỉ huyết thanh và xuất huyết từ niêm mạc lấp đầy lòng manh tràng và làm biến dạng thành với một lõi màu hoặc đục, và loét thành manh tràng có thể dẫn đến thủng tổ chức và gây ra viêm phúc mạc toàn thể.

Gà tây có các triệu chứng nghiêm trọng nhất của bất kỳ gia cầm nào do nhiễm bệnh. Và do đó, tỷ lệ tử vong cao nhất. Thật vậy, đã có những trang trại lớn có tỷ lệ tử vong từ 80 đến 100%  khi bùng phát dịch bệnh đầu đen ở gà tây.

Gà thường có thể khỏi bệnh trước khi manh tràng bị phá hủy và gan bị suy thoái. Các bệnh nhiễm trùng ở gà thường không được chẩn đoán, mặc dù ở gà, tác động của bệnh đầu đen được mô tả là ít nghiêm trọng như bệnh cầu trùng.

Nên xem:   Cá tai tượng châu Phi là gì? Kỹ thuật nuôi cá tai tượng và cho ăn

Và ở một số đàn gà thịt, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 10%. Những trang trại nuôi chim cút đôi khi cũng trải qua sự bùng phát của bệnh đầu đen, đặc biệt là khi những người nuôi này sử dụng chuồng cũ.

Thời gian ủ bệnh

Bệnh phát triển khi mầm bệnh xâm nhập vào thành manh tràng, nhân lên, đi vào máu, và cuối cùng ký sinh ở gan. Các dấu hiệu quá mức của nhiễm bệnh đầu đen ở gà rõ ràng từ 7-12 ngày. Nhưng xảy ra phổ biến nhất là 11 ngày sau nhiễm bệnh.

Các đợt bùng phát mụn đầu đen ở gà có thể nghiêm trọng và lan rộng 7-12 ngày sau khi nhiễm bệnh, với tỷ lệ mắc bệnh cao và tỷ lệ tử vong cao.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh

Mùa hè và khí hậu ẩm ướt và ấm áp, điều này nói chung làm tăng số lượng giun. Đồng nghĩa với tăng cả số lượng giun mang mầm bệnh đầu đen. Do đó đàn gà dễ bị mắc bệnh đầu đen hơn.

Đặc biệt với gà tây và gà thả vườn. Đây là những giống gà rất dễ bị nhiễm bệnh đầu đen.

Bệnh cũng có nhiều khả năng phát sinh ở các trang trại mới thành lập, trong các khu trang trại đã được tân trang lại hoặc nơi mà trang trại đã được tiếp quản bởi một người quản lý thiếu kinh nghiệm, người không biết về tình trạng bệnh.

Dấu hiệu nhận biết bệnh

Gà tây thường phát bệnh nặng hơn sau đó đến các giống gà khác. Nhưng những đợt bùng phát nghiêm trọng cũng đã được ghi nhận ở gà. Tính nhạy cảm của bệnh cũng phụ thuộc rất nhiều vào từng giống gà.

Dấu hiệu đặc trưng nhất của bệnh đầu đen ở gà, được quan sát thấy trong giai đoạn sau của bệnh. Đó là phân có màu vàng giống lưu huỳnh, do gan bị tổn thương nghiêm trọng và các sắc tố mật được bài tiết qua thận.

Các dấu hiệu không đặc hiệu khác bao gồm buồn ngủ, rơi cánh, dáng đi khập khiễng, nhắm mắt, chán ăn, cúi sát vào người hoặc thu mình dưới cánh và nhìn thấy những con gà ốm đang tụ tập với nhau.

Dấu hiệu lâm sàng

Phân màu vàng lưu huỳnhChảy nước dãi
Cơn khát tăng nhiềuLông xù
Chán ăn, bỏ ănHôn mê, ngủ gà nhiều
Da bụng bạc màu, teo tópMắt và da có màu đen hoặc hơi xanh

Những con nhỏ hơn có thể bị ảnh hưởng nặng hơn và chết nhanh chóng. Những con chim già có thể ốm lâu hơn và dần trở nên tiều tụy trước khi chết. 

Trong xét nghiệm, khám nghiệm tử thi gà có thể giúp xác định chẩn đoán. Sẽ cho thấy một manh tràng mở rộng với các chất màu vàng xanh, và các tổn thương hình tròn lớn màu nhạt trên gan. Những vòng tròn này nổi bật ở gà tây với mụn đầu đen nhưng không rõ ràng ở gà thường.

Nên xem:   Bệnh tụ huyết trùng ở ngan và cách chữa trị

Chẩn đoán

Các dấu hiệu nhiễm trùng bắt đầu xuất hiện từ bảy đến 14 ngày sau khi tiếp xúc. Ở gà tây, phân có màu vàng và thêm các biểu hiện đã nêu ở trên có thể chẩn đoán là bệnh đầu đen ở gà. Theo kinh nghiệm, khi các biểu hiện ở gà trở nên rõ ràng, tỷ lệ tử vong thường xảy ra trong một đến ba ngày.

Có thể dễ dàng chẩn đoán xác định gia cầm chết sau khi mổ (mổ xác) gà. Có thể mở khoang bụng và soi manh tràng. Sau đó, để lộ gan. Khi manh tràng và gan lộ ra ngoài, các cơ quan có thể được kiểm tra xem có hoại tử như mô tả ở trên hay không.

Mặc dù bệnh có tên là bệnh đầu đen. Tuy nhiên hiếm khi đầu của gia cầm bị nhiễm bệnh sẫm màu hoặc chuyển sang màu đen. Vì vậy tên thông thường có phần gây nhầm lẫn.

Các phương pháp điều trị cho gà bị bệnh

Hiện tại chưa có thuốc đặc trị bệnh đầu đen ở gà.

Theo  kinh nghiệm, một số loại thuốc kháng sinh có thể có hữu ích. Nhưng thường chỉ trong việc kiểm soát các bệnh nhiễm khuẩn thứ cấp theo sau mụn đầu đen. Tiamulin (Techmulin) là một loại kháng sinh thường được mọi người nuôi gà sử dụng.

Thuốc kháng sinh thường có rất ít tác dụng đối với gà tây trong thời kỳ bùng phát bệnh đầu đen. Sử dụng thuốc tẩy giun (benzimidazole) để phòng ngừa sớm và thường xuyên có thể có lợi ở gà vì giun là nguồn lây nhiễm chính.

Dimetridazole được sử dụng để dự phòng hoặc điều trị ở gà tây và gà chọi. Tuy  nhiên thuốc này đã bị rút khỏi sử dụng ở gia cầm sản xuất thực phẩm. Bên cạnh đó, đã có kết quả tốt cho thấy việc sử dụng tinh dầu và các sản phẩm thảo dược có chiết xuất từ ​​quế, tỏi, chanh và hương thảo như một phương pháp điều trị bệnh đầu đen ở gà.

Chăm sóc hỗ trợ

Cách ly những con gà bị bệnh đầu đen ra khỏi đàn. Và nuôi nhốt ở một vị trí an toàn, thoải mái, ấm áp. Đồng thời cung cấp đầy đủ nước và thức ăn. Hạn chế căng thẳng trong đàn gà và những con gà tách ra..

Gọi cho bác sĩ thú y địa phương nếu bạn không chắc chắn đàn gà đang bị bệnh gì.

Tẩy giun sán cho đàn gà ngay khi phát hiện có con gà trong đàn bị mắc bệnh.

Sử dụng thuốc giải độc gan cấp cho những con gà mắc bệnh.

Xử lý các bệnh kèm theo trên đàn gà theo đúng cách.

Nâng cao sức đề kháng của đàn gà trong suốt quá trình nuôi. Bằng cách bổ sung thường xuyên vitamin, chất khoáng, điện giải,… cho đàn gà.

Phòng ngừa

5 cách phòng ngừa bệnh đầu đen ở gà

Tẩy giun cho gà

Thường xuyên tẩy giun cho đàn gà của bạn để giảm sự xuất hiện của bệnh giun chỉ hoặc giun manh tràng. Những loại giun này mang theo mầm bệnh đầu đen. Điều này sẽ giúp ngăn ngừa dịch bùng phát. Tẩy giun bằng thuốc tẩy giun flubendazole sẽ giúp giảm bớt giun có thể mang mầm bệnh. Bạn có thể lựa chọn một trong 2 thuốc tẩy giun cho gà sau:
• Flubavet (bột)
• Oxfendazole (chất lỏng )

Nên xem:   Lưu ý khi tẩy giun cho gà, lịch tẩy giun, loại thuốc và cách thực hiện

Sử dụng thuốc tẩy giun sán cho đàn gà đúng liều lượng hướng dẫn.
Lưu ý: Gà bị nhiễm bệnh sẽ truyền mầm bệnh sang cho các con gà khác qua phân.

Giữ đàn gà tránh xa các loài gia cầm khác nếu có thể

Bệnh đầu đen không chỉ xảy ra ở trên gà. Bệnh có thể xuất hiện ở bất cứ loài gia cầm nào. Tuy nhiên bệnh thường mắc tỷ lệ cao ở gà, đặc biệt là gà tây.

Do vậy, giữ cho đàn gà của bạn tránh xa các loài gia cầm khác cũng là một cách hữu ích để phòng ngừa bệnh đầu đen. Các loài gia cầm khác như chim có thể tha giun mang mầm bệnh chúng bắt được tới trang trại của bạn. Do vậy cần lưu ý tới vấn đề này.

Luân phiên cây trồng

Điều này rất quan trọng đối với trang trại nuôi gà thả vườn. Vì ký sinh trùng bệnh đầu đen cần vật chủ để tồn tại. Nếu bạn thực hành quản lý đất tốt và luân chuyển đất trông để chúng luôn ở trên đồng cỏ tươi lâu, thì sẽ ít có nguy cơ bị bệnh và giun bệnh hơn. Đồng thời mầm bệnh cũng sẽ ít đi trong phân và khả năng lây lan ra xung quanh với tỷ lệ thấp hơn.

Làm sạch ủng và dụng cụ của bạn

Giày dép và dụng cụ có thể bị nhiễm trứng giun manh tràng chứa mầm bệnh đầu đen. Và lây nhiễm bệnh từ gà mái có vẻ khỏe mạnh sang một đàn gà được nuôi trong một khu vực khác. 

Luôn sử dụng thiết bị cho ăn riêng biệt đối với từng đàn. Làm sạch bùn / phân dính trên ủng, vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ và đồ dùng bạn dùng bằng nước mỗi khi bạn di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác có gà.

Kiểm dịch những giống gà mới.

Đây phải là quy trình tiêu chuẩn đối với bất kỳ giống gà mới nào mà bạn thêm vào trang trại của mình. Giữ những giống gà mới đến ở một khu vực cách xa những đàn gà đang khỏe của bạn. Theo dõi các dấu hiệu sức khỏe của đàn gà mới thêm trong một vài tuần. Nếu phát hiện có con bị nhiễm bệnh, cần xử lý cách ly ngay cho đến khi chúng khỏi bệnh hoặc tiêu huỷ nếu bệnh nặng và nghi ngờ dịch có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, lựa chọn giống gà cũng góp phần ngăn ngừa bệnh đầu đen ở gà. Lựa chọn các giống gà có sức đề kháng tốt, được nhân giống ở nơi uy tín và được đảm bảo đã kiểm dịch tốt. Có thế đàn gà của bạn mới có thể phòng ngừa được bệnh đầu đen và đàn gà có sức khỏe tốt nhất.

Theo: Băng Giá

Bài viết liên quan

Thêm bình luận