“Phấn đấu xây dựng thành công vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao”

KTNT – Đó là khẳng định của ông Hoàng Cao Thắng, Bí thư Huyện ủy Yên Định (Thanh Hóa) nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao năng suất, hiệu quả, chất lượng của sản xuất nông nghiệp. Những năm qua, huyện nổi lên như một điển hình trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh, là địa phương đầu tiên hoàn thành dồn điền đổi thửa; có xí nghiệp, HTX sản xuất lúa giống; kinh tế trang trại phát triển; sản lượng lúa chiếm 10% toàn tỉnh. Xung quanh việc triển khai chương trình “Xây dựng vùng lúa thâm canh năng suất cao và chất lượng, giai đoạn 2009 – 2011”, ông Thắng cho biết:

Nhằm thực hiện chủ trương phát triển nông nghiệp trong giai đoạn mới của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, từ trước năm 2000, chúng tôi đã tích cực triển khai và áp dụng các cơ chế, chính sách như xây dựng cánh đồng đạt giá trị 50 triệu đồng/ha/năm, hộ có thu nhập 50 triệu đồng/năm; kiên cố hoá kênh mương nội đồng; miễn giảm thuỷ lợi phí; hỗ trợ sản xuất lúa lai F1. Trong đó, hỗ trợ 14 triệu đồng/ha để củng cố, hoàn thiện hạ tầng; 6 – 8 triệu đồng/ha cho sản xuất. Bên cạnh đó, huyện cũng đề cao việc phát triển hạ tầng giao thông, thuỷ lợi ở các vùng sản xuất lúa hàng hóa với 12 hồ chứa nước, 107 trạm bơm, 132 máy bơm công suất 540 – 3.000 m3/giờ, 587km kênh mương dẫn nước, nhờ đó đảm bảo việc cung cấp nước thường xuyên cho sản xuất lúa. Ngoài ra, huyện cũng đầu tư nhiều tỷ đồng nâng cấp 54 cống, 3 trạm bơm tiêu úng với tổng công suất 70.000m3/giờ, đủ khả năng bảo vệ 9.600ha lúa.

Huyện còn có 2 xí nghiệp sản xuất giống cây trồng (Xí nghiệp Giống cây trồng Định Tường và Định Bình), 2 HTX sản xuất lúa lai F1 nên bà con luôn yên tâm về giống ngay cả khi các địa phương khác rơi vào “cơn khát”.

Ngoài ra, huyện còn khuyến khích bà con đưa cơ giới hoá vào sản xuất, góp phần giải phóng sức lao động. Đến nay, đồng ruộng Yên Định đã có hầu hết các loại máy phục vụ sản xuất nông nghiệp với 3.580 máy cày tay, 15.520 máy tuốt lúa động cơ, trong đó có 13 máy gặt đập liên hoàn, 1.150 máy xay xát, 4.512 máy bơm nước… Hệ thống máy móc này đã đáp ứng 70% công việc làm đất, 99% tưới tiêu, 70% vận chuyển vật tư, nông sản, 100% xay xát lương thực, 8% thu hoạch lúa.

Hệ thống hạ tầng hoàn thiện đã góp phần đưa diện tích gieo trồng của huyện năm 2008 đạt 19.427ha, trong đó vụ chiêm xuân đạt 9.669ha, vụ mùa 9.758ha. Từ năm 2001- 2008, các chỉ tiêu về diện tích, năng suất, sản lượng lúa liên tục tăng. Nếu năm 2001, năng suất lúa bình quân chỉ đạt 54,36 tạ/ha thì đến năm 2008 con số này là 65,96 tạ/ha, sản lượng tăng từ 101.140 tấn lên 128.147 tấn. Riêng vụ chiêm xuân 2008, năng suất lúa bình quân đạt 72 tạ/ha, đạt tiêu chí bình quân cả năm của vùng thâm canh. Thậm chí, một số nơi thuộc các xã Định Tân, Định Tiến, Định Hoà…, năng suất đạt 75 – 76 tạ/ha. Đó là những thành tích đáng tự hào mà không phải địa phương nào cũng đạt được.

Tuy nhiên, do giá vật tư đầu vào tăng cao, tình hình thời tiết diễn biến phức tạp khiến công tác sản xuất gặp nhiều khó khăn. Huyện Yên Định cũng như các địa bàn khác trong cả nước cần có sự giúp đỡ của Nhà nước thông qua việc hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng vùng trồng lúa, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đào tạo nâng cao kiến thức và kỹ năng cho nông dân, tạo lợi thế cho cây lúa và người trồng lúa. Trong đó, xây dựng vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao là việc làm cần thiết, vừa để sử dụng đất hiệu quả, vừa tăng thu nhập cho bà con.

Vậy định hướng, mục tiêu và giải pháp để huyện xây dựng vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao những năm tới là gì, thưa ông?

Xây dựng vùng lúa thâm canh năng suất cao, chất lượng ổn định không những là giải pháp đảm bảo an ninh lương thực mà còn giúp người trồng lúa ngày càng có thu nhập cao hơn. Vì thế, huyện đã đẩy mạnh công tác đào tạo, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, từng bước tổ chức lại sản xuất, củng cố, hoàn thiện HTX để hỗ trợ bà con sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo, xây dựng hệ thống giao thông, thuỷ lợi nội đồng… Phấn đấu đến năm 2011, hình thành vùng sản xuất thâm canh lúa năng suất và chất lượng cao đạt 8.000ha. Chính vì thế, từ năm 2009, huyện sẽ xây dựng vùng sản xuất lúa thâm canh ở 22 xã với diện tích 2.350ha, năm 2010 thực hiện ở tất cả các xã với diện tích tăng thêm là 3.080ha, năm 2011 tăng thêm 2.580ha. Với mục tiêu và những giải pháp đúng đắn, hợp lòng dân, chắc chắn chúng tôi sẽ xây dựng thành công vùng sản xuất lúa ổn định và bền vững, đáp ứng nhu cầu lương thực của địa phương và hướng đến xuất khẩu.

Để đạt tiêu chí vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao, diện tích mỗi vùng phải từ 50ha trở lên, không nằm trong vùng quy hoạch giao thông, các khu công nghiệp; tưới tiêu chủ động, khoa học; các trục đường chính phải được cứng hoá; cơ giới hoá làm đất 100%, thu hoạch đạt 50% trở lên, mỗi hộ chỉ sản xuất trên 1- 2 mảnh ruộng, năng suất phải đạt từ 78 tạ/ha vụ xuân, 66 tạ/ha vụ mùa trở lên.

Nhằm thực hiện chỉ tiêu đề ra, Huyện uỷ, UBND huyện đã chỉ đạo Phòng Nông nghiệp, Trạm Khuyến nông, UBND các xã… khảo sát vùng sản xuất lúa cao sản, đánh giá tính chất đất đai, nông hoá thổ nhưỡng, cơ cấu giống, năng suất, sản lượng lúa hàng năm, số hộ để xây dựng bản đồ canh tác, bố trí mùa vụ, cơ cấu giống để hình thành vùng chuyên canh ở các xã. Kiểm tra hệ thống thuỷ lợi để có giải pháp đầu tư đồng bộ hệ thống kênh mương và giao thông nội đồng.

Đặc biệt, ngay trong vụ xuân 2009, huyện đã đưa những giống lúa mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất như Nghi hương 2308, Syn 6, Vân quang 14 để thay dần các giống cũ; nâng cấp, mở rộng các cơ sở sản xuất giống lúa lai F1, lúa thuần năng suất, chất lượng cao để chủ động nguồn giống. Các hộ sản xuất trong vùng sẽ được tập huấn quy trình kỹ thuật thâm canh lúa; chương trình phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM); “3 giảm, 3 tăng”; kỹ thuật gieo thẳng lúa bằng máy sạ hàng; tưới nước tiết kiệm; tập huấn thu hoạch, sơ chế và bảo quản lúa hàng hoá. Huyện cũng quan tâm phát triển các HTX dịch vụ nông nghiệp, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư xây dựng cụm chế biến lúa gạo tại các xã Định Hưng, Định Hoà, Yên Trường…, tạo điều kiện cho doanh nghiệp ký hợp đồng ứng trước giống, vật tư, phân bón và tiêu thụ lúa cho nông dân.

Trên cơ sở diện tích lúa đã quy hoạch, 6.500ha/8.000ha sẽ được trồng tập trung ở các xã ven sông Mã như Yên Trung, Yên Hưng, Yên Bái, Định Tường… với cơ cấu mùa vụ hợp lý: vụ xuân được bố trí ở trà lúa muộn, dùng các loại giống như Nghi hương 2308, Syn 6, D.ưu 527; vụ mùa chủ yếu ở trà lúa mùa sớm bằng các giống TH3 – 3, Bồi tạp sơn thanh, Vân quang 14; vụ đông trồng ngô, đậu tương. Khoảng 1.500ha còn lại ở các xã ven sông Cầu Chày cũng sản xuất 3 vụ: vụ xuân bố trí trà lúa xuân chính và xuân muộn; vụ mùa sớm hoặc chính vụ bằng các loại giống Hương thơm số 1, Bắc thơm số 7, N 46, nếp…; vụ đông gieo vãi đậu tương hoặc trồng màu.

Ông có thể đánh giá sơ bộ hiệu quả kinh tế sau khi thực hiện chương trình xây dựng vùng lúa thâm canh?

Nếu trước năm 2008, giá trị thu nhập trên đất 2 lúa + 1 vụ đông đạt 50, 56 triệu đồng/ha, trên đất 2 lúa là 39,102 triệu đồng thì ước tính đến năm 2011, giá trị thu nhập trên đất 2 lúa + 1 vụ đông sẽ đạt 59,425 triệu đồng/ha, trên đất 2 lúa là 46,33 triệu đồng/ha. Trong 8.000ha sản xuất lúa thâm canh sẽ có 6.000ha sản xuất 3 vụ, 2.000ha sản xuất 2 vụ; tổng thu nhập sẽ tăng thêm 13.529 triệu đồng. Chắc chắn sản lượng lương thực của huyện sẽ được đảm bảo bền vững, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng của hoá chất và nâng cao chất lượng lúa, tiến tới tham gia thị trường xuất khẩu.

Xin cám ơn ông, chúc Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Yên Định thực hiện thành công chương trình, đề án đã đề ra trong năm mới 2009.

Dũng Nguyên (thực hiện)

Bài viết liên quan

Thêm bình luận