XDNTM từ góc nhìn cơ sở (Bài 2): Quy hoạch phải đi trước một bước

KTNT – Công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới (XDNTM) vô cùng quan trọng, cần đi trước một bước, nhưng điều quan trọng là phải có cơ chế hữu hiệu để người dân, chủ thể XDNTM, tham gia đóng góp ý kiến.

Bài 1: Con đường tất yếu

Tư vấn quy hoạch: Quá tải!

Theo Văn phòng điều phối chương trình XDNTM của tỉnh Khánh Hòa, tính đến cuối năm 2011, đã có 21/94 xã trên địa bàn tiến hành công tác lập quy hoạch XDNTM, kinh phí dự kiến gần 16 tỷ đồng. Tuy nhiên, các trường hợp này được tiến hành trước khi có Thông tư 13/2011/TTLT-BXD-BNN&PTNT-BTN&MT của liên bộ Xây dựng, Nông nghiệp và PTNT, Tài nguyên và Môi trường về quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng xã NTM, do đó cần có điều chỉnh phù hợp. Phấn đấu đến hết năm 2012, 100% xã trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa hoàn thành tiêu chí quy hoạch theo hướng dẫn của Thông tư 13, trong đó có 20 xã tập trung đầu tư hoàn thành 19 tiêu chí vào năm 2015 phải hoàn thành quy hoạch trước quý II/2012.

Theo Ban chỉ đạo XDNTM cấp huyện, thị, thành phố, số xã cần lập quy hoạch XDNTM hiện là 81/94; số xã chuẩn bị lên phường đã có quy hoạch 1/2000 không cần làm quy hoạch là 13/94; số xã đã ký hợp đồng với tư vấn là 71/81. Về cơ bản, tiến độ thực hiện ở giai đoạn đầu đã đáp ứng mục tiêu đề ra.

Tuy thế, Trung tâm Quy hoạch và Kiểm định xây dựng Khánh Hòa (Sở Xây dựng) cho biết, hiện tỉnh đang gặp nhiều khó khăn trong việc quy hoạch nông thôn, bởi hơn 95% số xã vẫn chưa có quy hoạch chi tiết. UBND tỉnh cũng đã ban hành các quyết định 3071 và 271 để tháo gỡ cho phù hợp với điều kiện của tỉnh, nhưng do thiếu kinh phí và thời gian nên chủ yếu là lập quy hoạch chung chứ chưa làm được quy hoạch chi tiết, do đó, nếu đầu tư công trình dựa trên quy hoạch thì rất khó khả thi.

Việc xác định quy mô lập quy hoạch một số xã, ngoài đáp ứng các tiêu chí quốc gia về NTM còn đáp ứng tính chất đô thị khi xã lên phường cũng là điều cần tính tới. Trong khi đó, lực lượng tư vấn quy hoạch của tỉnh còn khá mỏng, số xã cần quy hoạch tăng từ 54 lên 94 nên ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành đề án XDNTM, chưa kể nguồn kinh phí được cấp rất hạn chế, bình quân mỗi xã chỉ có 250 triệu đồng nên việc quy hoạch chi tiết càng trở nên khó khăn hơn. Do vậy, nhiều ý kiến cho rằng, trước mắt tỉnh cần ưu tiên quy hoạch chi tiết cho 8 xã điểm.

Nỗi lo tắc trách

Xây dựng quy hoạch NTM đã khó nhưng yêu cầu phải đưa ra lấy ý kiến của dân còn quan trọng hơn. Thông tư 13 quy định, trong quá trình lập đề án quy hoạch NTM, UBND xã chịu trách nhiệm lấy ý kiến của cộng đồng dân cư trước khi thông qua HĐND xã. Điều này cho thấy, nếu tiến độ thời gian không cho phép, có thể nhiều địa phương sẽ dễ dàng “lướt qua” giai đoạn này. Trong khi quy hoạch NTM có ý nghĩa rất quan trọng đối với người dân và quyết định thành công của công cuộc XDNTM, trong đó vai trò của dân là chủ thể, nếu không có sự đóng góp, bàn bạc của người dân thì chắc chắc quy hoạch sẽ thiếu tính khả thi.

Kinh nghiệm quy hoạch XDNTM nhiều nơi cho thấy, môt khi thời gian quá gấp, quá căng thẳng, các đơn vị tư vấn khó tránh khỏi sai sót khi điều tra, khảo sát cặn kẽ, sát thực tế, thậm chí đã có trường hợp đơn vị tư vấn còn lấy xã này áp đặt cho xã kia.

Ông Đỗ Duy Phê, chuyên viên Phòng Kinh tế thị xã Ninh Hòa cho rằng, việc xây dựng quy hoạch NTM phải được làm thật kỹ, thật chín, nếu không sẽ rất tai hại. Sau khi đơn vị tư vấn thực hiện xong cần đưa xuống khu dân cư bàn bạc, thảo luận, xem cái nào là cần thiết, việc nào làm trước, việc nào làm sau. Bởi kể cả sau khi đã được phê duyệt nhưng không phù hợp, người dân không chịu thực hiện thì coi như việc đó không thành công, dẫn đến lãng phí tiền của, công sức.

Muốn làm tốt công tác công bố quy hoạch thì trước hết, quy hoạch phải đi trước một bước, các địa phương phải thật sự cầu thị, tin tưởng vào sự đóng góp ý kiến của người dân. Thuật ngữ của đơn vị tư vấn nhiều khi mang tính chuyên môn sâu nên người dân khó hiểu, khó góp ý, do đó cũng cần trích dẫn, giải thích thật dễ hiểu, dễ nhớ. Chính quyền cấp xã cần lấy ý kiến rộng rãi, công khai qua nhiều kênh, các ngành và đặc biệt là của các tầng lớp nhân dân để huy động được trí tuệ, ý tưởng của toàn dân đóng góp vào quy hoạch XDNTM.

Bài 3: Dồn điền đổi thửa, cách nào hiệu quả?

Quang Viên

Thêm bình luận