Phát triển kinh tế nông hộ vùng đệm U Minh Thượng: Thành công nhưng chưa thắng lớn

Dự án Phát triển kinh tế nông hộ vùng đệm U Minh Thượng đi vào cuộc sống tròn 8 năm (1999 -2007). Đây là dự án xóa đói giảm nghèo (XĐGN) lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cả về quy mô hạng mục, vốn đầu tư, phạm vi triển khai, số người thụ hưởng…

Tám năm trước, U Minh Thượng không chỉ là rừng đầm lầy ngập nước quý hiếm, là bảo tàng lịch sử của vùng Tây Nam Bộ, mà còn là vùng đất sinh nhai của hơn 18.000 người dân. Tuy nhiên, 20 năm sau ngày hòa bình, dân vùng rừng vẫn nghèo. Hai xã ven rừng là Minh Thuận (Vĩnh Thuận) và An Minh Bắc (An Minh) có 2.100/3.526 hộ nằm trong danh sách cứu đói thường xuyên. Vì đói, họ phải phá rừng kiếm kế sinh nhai.

Xem thêm: Gà Ri Ninh Hòa nguồn gen quý cần được bảo tồn

Dự án phát triển kinh tế nông hộ cùng đệm U Minh Thượng được triển khai trên tổng diện tích 14.920ha, 3.526 hộ dân tham gia. Mỗi hộ được giao 4ha đất, vay vốn làm vuông bao liên hoàn với quy hoạch thủy lợi tổng thể, khép kín, sản xuất theo mô hình: tràm (tạo vành đai phòng hộ cho vườn quốc gia) + 1ha nuôi thủy sản nước ngọt + 2ha lúa, màu. Đây được coi là dự án xoá đói giảm nghèo lớn nhất ĐBSCL, gồm 9 tiểu dự án, phần lớn là các công trình cơ sở hạ tầng nhằm đem đến cơ hội xóa nghèo cho người dân.

Đến nay, thu nhập bình quân đạt 12 triệu đồng /hộ/năm, 95% hộ có phương tiện nghe nhìn, 80% hộ cất (xây) được nhà bán kiên cố, nhà kê tán. Ông Cao Hà Thủy (kinh 8, ấp Minh Dũng, xã Minh Thuận, Vĩnh Thuận) cho biết: “Tôi là một trong 48 chủ hộ từng phản đối quyết liệt dự án vì không thấy tính khả thi. Nhưng chỉ sau 4 năm, tôi đã tích lũy trả hết vốn vay ngân hàng”. Chị Lại Thị Xuân Trường (kinh 3, ấp Công Sự, xã An Minh Bắc, An Minh) thì khác. “Gia đình tui có 7 người, trước năm 1999, năm nào cũng thiếu ăn 3-6 tháng. Khi xã vận động thực hiện dự án, tui may mắn nghe nhưng lúc ký giấy vay tiền lại run. Năm đầu tiên sản xuất theo mô hình nông -lâm -ngư kết hợp, gia đình tui lãi 27, 7 triệu đồng; năm 2001 lãi 36 triệu; năm 2002 lãi 42, 5 triệu đồng. Giờ hết sợ nghèo rồi” – chị Trường vui vẻ nói.

Xem thêm: Gà VP2 giống gà siêu lợi nhuận

Tuy nhiên, không phải ngay từ đầu dự án đã được triển khai suôn sẻ, 3 năm đầu, chỉ riêng việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã vấp phải muôn vàn khó khăn khi nhiều người dân không có giấy khai sinh; không chứng minh thư nhân dân; không giấy đăng ký kết hôn; không hộ khẩu. Trong khi đó hệ thống giao thông lại yếu kém, xuống cấp trầm trọng. Được đầu tư trên 70 tỷ đồng, đường được trải nhựa 60km, mạng lưới cầu bê tông, kinh rạch được sửa chữa và làm mới. Cuộc sống của bà con dần thay đổi.

Nhưng để đảm bảo cuộc sống bền vững còn rất nhiều việc phải làm vì chất lượng nông sản của bà con chưa cao, sản xuất manh mún. Quy hoạch tổng thể mang tính khoa học vào thời điểm năm 1999 (tràm – lúa – cá) đã không còn phù hợp. Trong khi đó, dự án về một quy hoạch mới hơn, khả thi hơn chưa được xác lập, bà con lại bắt đầu phát triển mô hình kinh tế mới một cách tự phát, thiếu căn cơ. Thách thức lớn nhất của dự án chính là thái độ trông chờ, ỷ lại của không ít nông hộ. Họ không thể thoát nghèo vì thiếu quyết tâm lao động, vuông bao thi công xong nhưng không sản xuất mà đem cầm cố, sang nhượng trái phép, sau đó lại lẩn tránh việc thanh toán nợ vay với hy vọng lâu ngày sẽ được nhà nước xóa nợ…

Xem thêm: Làm thế nào để tăng độ phì nhiêu của đất

Dự án đã thành công nhưng chưa thắng lớn như mong đợi. Tám năm không phải là thời gian dài nhưng đủ để Kiên Giang rút ra những kết luận mang giá trị phân tích tổng hợp cao để có những kế hoạch mới đầy quyết tâm cho vùng đất anh hùng này nhanh chóng phồn thịnh.

Nguyễn Thị Kỳ

Bài viết liên quan

Thêm bình luận