Hỗ trợ giống gà Mía cho người chăn nuôi: Hà Nội bảo tồn giống quý

Thực hiện chủ trương của ngành Nông nghiệp và PTNT Thủ đô về bảo tồn, phát triển, nhân rộng mô hình chăn nuôi gà Mía quý hiếm, Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội đã phối hợp cùng Xí nghiệp Chăn nuôi gia cầm HADICO (trụ sở ở xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây) tổ chức trao tặng gần 10.000 con giống gà Mía 1 ngày tuổi cho nông dân chăn nuôi theo hình thức hộ gia đình…

Giống gà quý

Theo tài liệu của Viện Chăn nuôi, gà Mía là một trong những giống gia cầm quý hiếm, được phát hiện cách đây hàng nghìn năm, tuy không xác định được từ đời nào nhưng gốc tích gắn liền với tập quán văn hóa địa phương. Theo truyền thuyết, vào những dịp lễ hội truyền thống, những chú gà Mía trống được nuôi rất công phu, thân hình to để làm lễ vật có giá trị cung tiến thần thánh.

Giống gà quý này được phát hiện ở xã Đường Lâm năm 1991, do gia đình ông Phan Văn Ve nuôi. Đây là giống gà Mía cổ thuần đời thứ 6 và sở dĩ có tên gà Mía bởi nuôi tại làng Mía.

Gà Mía thường có đầu nhỏ, mình vuông. Thông thường lúc còn nhỏ, da gà Mía có màu đỏ au như trái gấc chín nhưng khi gà đạt trọng lượng khoảng 2kg trở lên, da bắt đầu chuyển sang màu vàng. Khi trưởng thành, gà trống nặng 5 – 6kg (thực tế nếu gà Mía lai thì không đạt được trọng lượng này); gà mái nặng 2,7 – 3,2kg. Gà trống có thân hình to, dài, hình chữ nhật, phần lớn có màu mận chín, tuy nhiên cũng, có con có màu đen; rất ít lông; điều đặc biệt là, khi trưởng thành, ở má ngoài chân gà có một vệt màu đỏ từ trên xuống đến ngón chân trông giống như sợi chỉ ở chân gà. Cả gà trống và mái đều có mào cờ (đơn), tích tai chảy, da chân màu vàng nhạt, nhiều con có yếm trải dài. Với gà mái, đa số có bộ lông màu lá chuối khô hoặc màu trắng nhờ, chân nhỏ, nhanh nhẹn; sau khi đẻ 4-5 lứa, lườn chảy xuống giống như yếm bò (đây là nét đặc trưng ở gà mái).

Về chất lượng thịt, gà Mía quả thật đúng như lưu truyền, nếu lần đầu được thưởng thức sẽ khó có thể quên được vị ngọt, đậm đà, thịt dai chứ không mềm, nhũn như thịt gà công nghiệp và cũng không dai quá như gà ta. Đặc biệt về hương vị, thịt gà thơm, da gà ăn rất giòn, nhất là ở gà trống thiến có chất lượng thịt rất khác lạ (thịt chắc, màu trắng, da vàng, ăn giòn vị đậm ngọt).

Năm 2005, giống gà Mía được Bộ Nông nghiệp và PTNT đưa vào danh mục nguồn gen vật nuôi quý hiếm cần bảo tồn. Theo đó, Trạm Phát triển chăn nuôi Sơn Tây (nay thuộc Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển nông nghiệp Hà Nội – Hadico) được giao trọng trách duy trì, phát triển và bảo tồn hàng chục ngàn con gà Mía giống bố mẹ, ông bà và ấp nở hàng trăm ngàn gà giống/năm để cung cấp cho thị trường.

Hiệu quả kinh tế cao

Thực tế chứng minh, mấy năm qua, mô hình nuôi gà Mía đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi ở Đường Lâm, trong đó gia đình ông Nguyễn Quốc Quân (60 tuổi) tại làng cổ Đường Lâm là một điển hình.

Với diện tích 1.500m2 (trong đó khoảng 1.000m2 nuôi trên 300 con gà Mía), ông Quân có thu khoảng 150 triệu đồng/năm (bình quân trên 10 triệu đồng/tháng). Theo ông Quân, bên cạnh việc duy trì đàn gà Mía thuần chủng, gia đình tiếp tục phát triển mạnh đàn gà Mía pha. Những năm trở lại đây, nhu cầu chăn nuôi và tiêu thụ gà Mía lai ngày càng tăng, Hội Chăn nuôi gà Mía xã Đường Lâm với hơn 10 thành viên (do ông Quân làm Chủ tịch) đã và đang tính tới phương án phát triển mô hình này. “Nếu không phát triển đàn gà Mía pha, chắc thương hiệu gà Mía không được nhiều người biết đến và đi xa như thế”, ông Quân chia sẻ.

Cũng là một trong những người thành công với mô hình nuôi gà Mía lai, ông Nguyễn Văn Đồng, ở thôn Bằng Tạ, xã Cẩm Lĩnh (Ba Vì), tâm sự: “Giống gà Mía lai có sản lượng trứng cao, đạt 100 – 110 trứng/năm, thời gian xuất chuồng ngắn hơn (khoảng 150 ngày), trọng lượng gà thương phẩm trung bình 2 – 2,5 kg/con đối với gà mái, 2,5 – 3kg/con đối với gà trống. Mỗi năm, gia đình có thu nhập 120 – 150 triệu đồng”.

Gia đình anh Ngô Văn Thủy ở xã Tiên Dược (Sóc Sơn) nuôi 5.000 con gà Mía lai theo mô hình an toàn sinh học. Theo anh, nuôi gà thả vườn tiết kiệm khoảng 35% chi phí so với gà nuôi nhốt. Gà nuôi thả vườn vừa khỏe, mẫu mã đẹp, có chất lượng thịt thơm ngon. Bên cạnh đó, nuôi theo phương pháp này cho phép người chăn nuôi kiểm soát tốt dịch bệnh xâm nhập từ bên ngoài vào đàn gà và ngược lại…

Sẽ nhân rộng mô hình

Nhằm triển khai chuỗi liên kết chăn nuôi, tiêu thụ sản phẩm cho gà Mía Sơn Tây giai đoạn 2012 – 2013 và những năm tiếp theo, Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội đã chọn Xí nghiệp Chăn nuôi gia cầm HADICO là đơn vị duy nhất cung cấp giống cho người chăn nuôi. Theo đó, đã có hơn 125.000 con gà Mía bàn giao cho nông dân các huyện Ba Vì, Sóc Sơn và TX. Sơn Tây.

Ông Tạ Văn Tường, Giám đốc Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội cho biết, sau hơn 3 năm thực hiện chương trình chăn nuôi theo vùng, xã trọng điểm, chăn nuôi quy mô lớn ngoài khu dân cư kết hợp các chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm, Hà Nội đã hình thành được hàng loạt vùng chăn nuôi tập trung đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Từ những thành công bước đầu, năm 2013, ngành Nông nghiệp và PTNT Hà Nội triển khai 8 chuỗi liên kết chăn nuôi, tiêu thụ sản phẩm gồm: Gà đồi Ba Vì, gà đồi Sóc Sơn, vịt cỏ Vân Đình, trứng vịt Liên Châu, vịt Đại Xuyên, thịt bò Hà Nội, thịt lợn hữu cơ Bảo Châu và gà Mía Sơn Tây.

“Để giúp người chăn nuôi giống bản địa gắn kết làm tăng giá trị sản phẩm, tăng quy mô sản xuất, chất lượng sản phẩm được quản lý và thị trường tiêu thụ ổn định, việc xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quyết định và việc hỗ trợ giống cho người chăn nuôi cũng như tiến hành thành lập các chi hội và Hội Chăn nuôi – tiêu thụ sản phẩm liên kết tại các xã chăn nuôi trọng điểm cùng giúp đỡ nhau phát triển là rất cần thiết”, ông Tường cho hay.

Theo ông Nguyễn Thế Trúc, Phòng Gia súc nhỏ (Trung tâm Phát triển chăn nuôi Hà Nội ): “Đối tượng thụ hưởng chương trình hỗ trợ giống là những hộ có đủ các điều kiện chăn nuôi trang trại. Với 125.000 con gà Mía, chúng tôi sẽ bàn giao cho 40 hộ tại Ba Vì, 53 hộ ở Sóc Sơn và 20 hộ tại Sơn Tây”.

Ngoài việc hỗ trợ giống, Trung tâm sẽ tiếp tục hỗ trợ người chăn nuôi 30% các loại vắc-xin, chế phẩm khử trùng và kỹ thuật nuôi gà thông qua các chi hội chăn nuôi tại địa phương.

Cũng theo ông Trúc, thời gian tới, Trung tâm sẽ phối hợp với các địa phương lập hồ sơ đăng ký thương hiệu sản phẩm; đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho người dân; tìm các đối tác là doanh nghiệp để tiêu thụ sản phẩm; thực hiện xúc tiến thương mại, quảng bá trên phương tiện thông tin đại chúng. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần phải vào cuộc quyết liệt trong việc hỗ trợ người chăn nuôi về vốn, chuyển giao khoa học – kỹ thuật.

Gặp khó về mặt bằng để giữ gìn nguồn gen

Ông Nguyễn Duy Vụ, Giám đốc Xí nghiệp Chăn nuôi gia cầm HADICO cho hay, Xí nghiệp đã được Cục Thú y công nhận là cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh động vật tại Quyết định số 391/QĐ-TY-DT ngày 11/7/2013. “Việc được chọn là đơn vị cung cấp giống miễn phí cho người chăn nuôi không chỉ chứng tỏ vai trò của Xí nghiệp mà còn giúp chúng tôi có thêm cơ hội tiếp sức cho quá trình phát triển của nông nghiệp Thủ đô, giúp người dân nâng cao thu nhập và mô hình nuôi gà Mía ngày càng được nhân rộng”, ông Vụ nói.

Tuy nhu cầu chăn nuôi gà Mía của người dân đang rất cao nhưng hệ thống máy móc của Xí nghiệp hiện tại chỉ đáp ứng được khoảng 225.000 con gà/tháng.

Lý giải về khó khăn trên, theo ông Vụ, không phải Xí nghiệp thiếu kinh phí để mở rộng dây chuyền sản xuất mà khó khăn cốt lõi là thiếu mặt bằng. Bởi năm 2009, trước nhu cầu mở rộng dự án di tích Văn Miếu Sơn Tây, TP.Hà Nội đồng ý cho TX. Sơn Tây thu hồi gần 2ha đất của Trạm Phát triển chăn nuôi, bao gồm một nhà 7 tầng dùng để bảo quản, ấp trứng và các dãy nhà ngang để nuôi gà trưởng thành. Sau khi Trạm giao lại khu đất cho thị xã thì chỉ còn 200m2 nhà tạm để ấp trứng giữ nguồn gen cần thiết trong khi chờ khu sản xuất mới.

Đến tháng 6/2009, lãnh đạo TX. Sơn Tây thống nhất với UBND xã Kim Sơn chọn khu đất có diện tích 1,8ha tại thôn Kim Đái 1 để chuyển Trạm Phát triển chăn nuôi về đây, đồng thời giao Ban Đầu tư TX. Sơn Tây chịu trách nhiệm giải phóng mặt bằng, bàn giao đất sạch cho Trạm làm dự án mới.

Tuy nhiên, do một số câu từ trong văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư chưa thống nhất với văn bản chấp thuận địa điểm nên Ban Đầu tư thị xã chưa tham gia vào công tác giải phóng mặt bằng, buộc lãnh đạo thị xã phải chuyển nhiệm vụ này cho Trung tâm Phát triển quỹ đất Sơn Tây.

Song từ đó đến nay, công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa được thực hiện, đồng nghĩa với việc những con gà Mía chưa có cơ hội phát triển.

Trâm Anh

Bài viết liên quan

Thêm bình luận